Van vesting tot vooruitstrevende woon- en werklocatie: ontdek De Linie en het Europapark

Wie door het gebied rondom station Europapark wandelt, ziet een moderne stadswijk vol energie. Strakke nieuwbouw, een fraai treinstation, gezellige horeca, de grootste Jumbo van Noord-Nederland, een megabioscoop en een blinkend wit sportcentrum. De Euroborg, de thuisbasis van FC Groningen en de woontorens Brander en Stoker vormen de al van grote afstand herkenbare skyline van Groningen.

Maar wie beter kijkt, ziet een gebied met een eeuwenoude geschiedenis, van vestingwerken en molens tot scheepswerven en kolencentrales. Ik neem je mee langs de mooiste plekjes en de fraaiste architectuur, in een stedelijk gebied dat toch verrassend groen blijkt te zijn.
 

Een buurt met een verhaal

Loop door de wijk De Linie en je wandelt letterlijk door de geschiedenis. Straatnamen herinneren aan oude molens en verdedigingswerken. En tussen de moderne architectuur duiken nog restanten op van een industrieel verleden zoals de kolenmuur, een stille getuige van de tijd dat energie uit steenkool kwam.
 

 
Tegenwoordig is dit gebied een levendige plek waar oud en nieuw elkaar ontmoeten. Met het sfeervolle station Groningen Europapark, veel groen en uitzicht op het Winschoterdiep, is het een heerlijke wijk om te verkennen.
 

 

Het kanaal dat alles veranderde

De wortels van dit gebied gaan terug tot de 14e eeuw, toen het eerste deel van het (Oude) Winschoterdiep werd gegraven. Oorspronkelijk bedoeld om het moerassige land te ontwateren, groeide het kanaal in de 17e eeuw uit tot een drukke handelsroute. Het Winschoterdiep bracht welvaart, bedrijvigheid en nieuwe bewoners naar de zuidoostkant van de stad.
 

 
Langs het water verschenen herbergen, smederijen, scheepswerven en kleine woningen. In de 19e eeuw kwam daar de houtverwerkende industrie bij en niet veel later draaiden de hout- en oliemolens op volle toeren: De Vriendschap, De Zon, De Zaaijer, Ellensmolen en Vredelust. Namen die vandaag voortleven in de straatnamen van De Linie. Het balkgat van stoomhoutzagerij De Zon, waar de voorraad bomen in werd bewaard en het pand van houthandel Nanninga, die van 1907 tot 2001 op dit terrein was gevestigd, is alles wat nog herinnert aan de vroeger zo succesvolle houtindustrie.
 

 

 

Rook, stoom en schepen

Vanaf de 20e eeuw veranderde de aanblik van het gebied. Aan de westzijde van het Winschoterdiep verrees de imposante elektriciteitscentrale van Helpman, de voorloper van de huidige Mediacentrale. En waar ooit de houtzaagmolen De Vriendschap stond, bouwde scheepswerf J. Vos en Zoon in de vorige eeuw schepen voor de binnenvaart. Tot in de jaren zestig werd hier volop gewerkt, tot de komst van de Hunzecentrale en de aanleg van de zuidelijke ringweg het gebied een nieuwe richting opduwden. De vijf enorme schoorstenen van de Hunzecentrale van 120 meter hoog waren tot de sloop in 1998 een herkenbaar baken in de stad. Alleen de kolenmuur van de voormalige elektriciteitscentrale aan het Winschoterdiep herinnert nog aan de tijd dat schepen hier de aangevoerde kolen tegenaan stortten.
 

 

Van industrie naar innovatie

In de jaren negentig brak een nieuw tijdperk aan. Groningen wilde ruimte maken voor een moderne stadswijk waar wonen, werken en recreëren hand in hand gaan. Zo ontstond het Europapark, met als kloppend hart stadion Euroborg. Rondom het stadion verrezen een treinstation, kantoren, scholen, cafés en woningen.
De aangrenzende buurt De Linie, gebouwd op het terrein van de voormalige zuidelijke verdedigingslinie van de stad, de Helperlinie, kreeg een eigentijds karakter. Het opvallende wooncomplex De Frontier (2010) markeert de vernieuwing: een modern woonicoon met 212 appartementen, op steenworp afstand van de binnenstad.
 

 

 
Ook de Japanse architect Moriko Kira bouwde hier 18 huizen in Japanse stijl. Vanbuiten zijn de woningen gesloten en ontoegankelijk, vanbinnen ruim, hoog met veel glas rondom een intieme binnentuin. Zij won in 2007 met dit project de Groninger Architectuurprijs én de publieksprijs.
 

 

Architectuur

Een van de iconen is het station Groningen Europapark, ontworpen door advies- en ingenieursbureau Movares. De perronkap bestaat uit gebogen vleugels van titanium, wat het gebouw een stoere maar elegante uitstraling geeft.
 

 
Het sportcentrum Europapark, ontworpen door architectenbureau VenhoevenCS, is een toonbeeld van moderne architectuur. Het gebouw is energieneutraal, aardbevingsbestendig en makkelijk uit te breiden.
 

 
Twee andere blikvangers zijn Stoker en Brander, de 80 meter hoge woontorens naast stadion Euroborg. Op heldere dagen kun je vanaf de bovenste verdieping Schiermonnikoog zien liggen.
 

 
Nog een opvallende verschijning is het 50 meter hoge kantoor van zorgverzekeraar Menzis, ontworpen door de Architekten Cie. Het lijkt alsof het gebouw op het punt van omvallen staat. Dat komt omdat de gevel 14 graden naar voren en naar achteren helt.
 

 
Maar er is meer. De afgelopen jaren verrezen er verschillende opvallende wooncomplexen aan de Boumaboulevard, met namen als Hete Kolen, Kolenpark en Voltage. Namen die verwijzen naar het industriële verleden van het gebied.
 
Het oranje wooncomplex Hete Kolen, de chique Bouma Estate en het Kolenpark met zijn oranje balkons.
 

 

 

 

Lunch en diner

Heb je honger gekregen van al dat wandelen? Een lekker broodje eet je bij Dilemma aan de Boumaboulevard 380. In de brasserie van woonlandschap De Leyhoeve aan het Helperpark 258-D kun je zowel lunchen als dineren.
Een beetje verscholen in de plint van stadion Euroborg zit aan de Boumaboulevard 117 de Instagramwaardige Yip Asian Bar & Restaurant. En als je geen zin hebt in uit eten gaan, dan kun je altijd nog iets halen bij de grootste supermarkt van Noord-Nederland, de Jumbo Foodmarkt.
 

Buiten sporten

Zoek je een plek om lekker buiten te sporten? Dan moet je in het Europapark zijn. Er zijn diverse plekken om je fysiek helemaal uit te leven. Er is een basketbalveld, een voetbalkooi en een buitengym. De wat meer avontuurlijke sporter kan een verkoelende duik nemen in het Oude Winschoterdiep. Bij mooi weer lijkt het hier wel op een stadsstrand, zo druk is het dan.
 

 
Heb je helemaal geen zin op zelf te sporten, maar vind je naar sport kijken wel leuk, ga dan een keer naar een wedstrijd van FC Groningen. Tickets boek je hier.
 

 

Bezoektip

Combineer een bezoek aan het Europapark en De Linie met een wandeling langs het Oude Winschoterdiep. Met een beetje verbeelding zie je hier nog altijd de contouren van de oude molens, scheepswerven en fabrieken, het fundament waarop de wijk De Linie is gebouwd. Je kunt ook onder het spoor door naar de Verlengde Hereweg lopen, je komt dan uit in het Zuiderplantsoen en het Sterrebos met zijn tuinkoepel.
 

Bereikbaarheid

De Linie en Europapark bereik je via buslijn 2 en 8 of met de stoptrein van Arriva of NS vanaf het Hoofdstation richting station Europapark. Parkeren kan in een van de twee ondergrondse parkeergarages die de wijk rijk is, station Europapark en Euroborg. Vanaf de Grote Markt fiets je er in 7 minuten heen.
 

Wist je dat?

• De wijk de Linie is gebouwd is op de drekstoep van Groningen, de verzamelplaats van uitwerpselen? In 1964 vestigde hier zich ook de gemeentelijke afvalverwerking. Om er te mogen bouwen, moest de grond eerst 12 meter diep worden afgegraven vanwege alle vervuiling;
• Er een uitgebreide gebiedsvisie over De Linie en Europapark is geschreven? Met prachtige overzichtskaartjes en (historische) foto’s;
• Er plannen zijn om ook het terrein tegenover de Jumbo te bebouwen. Op de plek waar vroeger de Hunzecentrale stond, verrijst binnenkort het duurzame woon- en kantoorcomplex Vief Kwartier. En pal daarnaast komt het kantoorgebouw Ohm met zijn karakteristieke groene gevel;
• Stadshistoricus Beno Hofman (1954-2023) een boek schreef over dit gebied, ‘Europapark, van Linie tot Euroborg’? Met prachtige historische verhalen en foto’s van vroeger;
• De gevel van het Alfacollege aan de Boumaboulevard 573 is bedekt met duizenden handmatig geplaatste tegeltjes? Het ziet er kunstzinnig uit, maar er is één groot probleem: in de loop der jaren vielen diverse tegeltjes van de gevel en sindsdien voeren de aannemer en het Alfacollege een bittere juridische strijd over wie de reparatie moet betalen.
 

 

 
Welk gebouw in het Europapark spreekt jou het meeste aan? Laat het hieronder weten in de reacties.